Meerwerk vastleggen en factureren zonder discussie

Meerwerk is werk dat de klant er tijdens de klus bij wil, bovenop wat in de offerte staat. Discussie ontstaat bijna altijd op hetzelfde punt: de klant wist niet dat het extra zou kosten, of weet achteraf niet meer dat hij erom vroeg. De oplossing is een vaste volgorde: meerwerk vooraf bespreken, inclusief de prijs, het vastleggen op de werkbon, de klant laten aftekenen en het daarna op de factuur zetten. De wet sluit daarop aan: wil je meerwerk in rekening brengen, dan moet je de klant tijdig wijzen op de prijsverhoging, tenzij de klant dat zelf had moeten begrijpen.

Wat is meerwerk (en wat niet)?

Meerwerk is een toevoeging of verandering die de klant wil ten opzichte van het afgesproken werk. Voorbeelden:

• een extra wandcontactdoos die niet in de offerte stond
• een extra ruimte die ook geschilderd moet worden
• een ander, duurder materiaal dan afgesproken
• een tuinpad dat langer wordt dan getekend

Geen meerwerk is werk dat al in je offerte had moeten staan, omdat je het had kunnen zien of weten. Daarom begint het voorkomen van meerwerkdiscussies bij de offerte: beschrijf precies wat wél en níét is inbegrepen. Hoe je dat doet, staat in een offerte maken als vakbedrijf.

Het omgekeerde bestaat ook: minderwerk, als de klant iets laat vervallen. Leg dat op dezelfde manier vast.

Wat de wet zegt

Voor aanneming van werk staan de regels in het Burgerlijk Wetboek, boek 7, titel 12. Twee artikelen zijn hier van belang. Hieronder staat alleen wat letterlijk in die artikelen staat; dit is geen juridisch advies.

Prijsverhoging bij meerwerk: artikel 7:755. Artikel 7:755 BW luidt:

"In geval van door de opdrachtgever gewenste toevoegingen of veranderingen in het overeengekomen werk kan de aannemer slechts dan een verhoging van de prijs vorderen, wanneer hij de opdrachtgever tijdig heeft gewezen op de noodzaak van een daaruit voortvloeiende prijsverhoging, tenzij de opdrachtgever die noodzaak uit zichzelf had moeten begrijpen. Van deze bepaling kan niet ten nadele van de opdrachtgever worden afgeweken, behoudens bij een standaardregeling als bedoeld in artikel 214 van Boek 6."

In gewone taal: wil je voor meerwerk meer rekenen, dan moet je de klant op tijd hebben laten weten dat het meer gaat kosten. Doe je dat niet, dan kun je de extra prijs alleen vorderen als de klant zelf had moeten begrijpen dat het extra kost. Achteraf pas zeggen dat iets meerwerk was, is dus een zwakke positie.

Waarschuwingsplicht: artikel 7:754. Volgens artikel 7:754 BW moet de aannemer de opdrachtgever bij het aangaan of uitvoeren van de overeenkomst waarschuwen voor onjuistheden in de opdracht, voor zover hij die kende of redelijkerwijs behoorde te kennen. Het artikel noemt daarbij onder meer "gebreken en ongeschiktheid van zaken afkomstig van de opdrachtgever" en "fouten of gebreken in door de opdrachtgever verstrekte plannen, tekeningen, berekeningen, bestekken of uitvoeringsvoorschriften". Lid 2 bepaalt dat bij aanneming van een bouwwerk die waarschuwing "schriftelijk en ondubbelzinnig" gebeurt, en dat de aannemer de opdrachtgever tijdig wijst op de mogelijke gevolgen voor de deugdelijke nakoming van de overeenkomst.

Dat raakt meerwerk vaak direct: je ziet tijdens het werk dat de ondergrond slecht is of dat een tekening niet klopt, en de oplossing kost extra. Waarschuw dan, bij een bouwwerk schriftelijk, en spreek de extra kosten af voordat je verder gaat.

Twijfel je of een situatie onder deze artikelen valt, of heb je al een geschil met een klant? Leg het voor aan een jurist. Dit artikel beschrijft een werkwijze, geen juridische beoordeling van jouw situatie.

Stap 1: spreek in de offerte af hoe je meerwerk afrekent

Neem in je offerte een vaste zin op over meerwerk, bijvoorbeeld dat je meerwerk alleen uitvoert na overleg met de klant en tegen welk uurtarief en welke materiaalprijzen. Heb je algemene voorwaarden, verwijs daar dan naar; Ondernemersplein noemt een verwijzing naar je algemene voorwaarden als onderdeel van de offerte.

Zo weet de klant bij het akkoord al dat extra werk extra kost. Dat vervangt het gesprek op het moment zelf niet, maar het maakt het wel een stuk makkelijker.

Stap 2: bespreek het ter plekke, vóórdat je begint

Vraagt de klant om iets extra's, of kom je iets tegen dat extra werk vraagt:

1. Zeg duidelijk dat het niet in de offerte zit.
2. Noem wat het ongeveer kost, of hoe je het afrekent (uren plus materiaal).
3. Vraag of de klant dat wil, en wacht op een duidelijk ja.
4. Leg het direct vast.

Bij groter meerwerk is een korte aanvullende offerte of een bevestiging per mail verstandig, zodat de prijs zwart op wit staat.

Stap 3: leg het vast op de werkbon

Zet het meerwerk apart op de werkbon, niet tussen de gewone taken. Noteer:

• wat de klant vroeg, in zijn woorden
• wanneer het is gevraagd en door wie
• extra uren
• extra materiaal met aantallen
• foto's, vooral als het werk daarna niet meer zichtbaar is

Voorbeeld (fictief):

Werkbon WB-0217, badkamerrenovatie, fam. Bakker Meerwerk (op verzoek van mevr. Bakker, 9 oktober 2026, 10:15):

• Extra wandcontactdoos naast de spiegel geplaatst
• Materiaal: 1 wandcontactdoos, 4 m installatiedraad, 1 inbouwdoos
• Extra tijd: 1 uur
• Besproken: afrekening tegen uurtarief plus materiaal, zoals in de offerte vermeld

Afgetekend door: mevr. Bakker, 9 oktober 2026

Stap 4: laat de klant aftekenen

Laat de klant de werkbon met het meerwerk ondertekenen bij oplevering, of eerder als het meerwerk groot is. Daarmee bevestigt de klant dat het meerwerk is gevraagd en uitgevoerd. Het bedrag hoeft niet op de werkbon; dat volgt uit je afspraak en de factuur. Meer over een complete werkbon staat in wat moet er op een werkbon staan.

Stap 5: zet het op de factuur

Neem het meerwerk als aparte regels op de factuur op, met een herkenbare omschrijving ("meerwerk: extra wandcontactdoos badkamer") en de uren en het materiaal. Verwijs eventueel naar het werkbonnummer. De klant herkent dan wat hij heeft getekend.

Het grootste risico zit hier niet in de discussie, maar in vergeten: meerwerk dat op de werkbon staat maar niet op de factuur komt. Maak het nalopen van de werkbon daarom een vaste stap bij het factureren. Hoe die hele keten loopt, lees je in van goedgekeurde offerte naar factuur.

Checklist meerwerk

• Offerte beschrijft wat wel en niet inbegrepen is
• Offerte vermeldt hoe meerwerk wordt afgerekend
• Meerwerk vooraf besproken, inclusief dat het extra kost
• Bij onjuistheden in de opdracht gewaarschuwd (bij een bouwwerk schriftelijk)
• Meerwerk apart op de werkbon, met uren, materiaal en foto's
• Werkbon door de klant afgetekend
• Meerwerk als aparte regels op de factuur

Hoe je dit in BossBase doet

Op een werkbon in BossBase (alle pakketten) markeer je een taak als meerwerk. Zo'n meerwerktaak heeft geen prijs; het is een vastlegging van wat er extra is gedaan. Extra materiaal zet je bij de materialen van de werkbon, extra tijd bij de uren, en met foto's (ook direct met de camera) leg je de situatie vast.

De klant tekent de werkbon ter plekke op je tablet, of op zijn eigen telefoon of computer via een link die hij per mail krijgt. De ondertekenpagina toont geen bedragen of inkoopprijzen. Na het tekenen staat de werkbon op slot en krijgt de klant een PDF met de afgevinkte taken, het meerwerk en het materiaal, zonder prijzen.

Voor de waarschuwing uit artikel 7:754 kun je vanuit BossBase een waarschuwing aan de klant (Wkb) per mail versturen en vastleggen.

Let op: een werkbon wordt in BossBase niet omgezet in een factuur, en meerwerk komt niet automatisch op de factuur. Maak je de factuur vanuit de geaccepteerde offerte, dan worden de offerteregels overgenomen; het meerwerk, de extra uren en het extra materiaal zet je er zelf als regels bij.